Dzieje Bizancjum, czyli wschodniej części imperium rzymskiego, są najczęściej traktowane po macoszemu w trakcie kursu historii powszechnej. Jest to tym bardziej dziwne, iż jego dziedzictwo kulturowe jest wciąż żywe w krajach bałkańskich oraz Rosji, a Hagia Sophia, będąca dowodem potęgi Imperium, jest jednym z najwspanialszych zabytków które można dziś oglądać na terenie Turcji. Dlaczego zatem tak niewiele mówi się o Bizancjum i jak to się stało, iż jego kultura jest wciąż żywa w wielu krajach?

Tego typu pytania stanowiły motywację dla Judith Herrin, autorki książki Byzantium: The Surprising Life of a Medieval Empire. Licząca niemal 400 stron książka podzielona jest na cztery części, w obrębie których poruszane są kwestie dotyczące kolejnych etapów rozwoju Imperium. Część pierwsza dotyczy fundamentów Imperium, takich jak prawo rzymskie i religia chrześcijańska. W częściach drugiej i trzeciej poruszane są kwestie związane z formowaniem się Bizancjum jako imperium średniowiecznego oraz różnych aspektów jego działania w tym okresie. Zawarte tu eseje opisują m. in. rozpowszechnianie się chrześcijaństwa na Bałkanach, zasady działania dworu cesarskiego oraz ekonomię Cesarstwa. Wreszcie w ostatniej części Autorka opisuje procesy związane z upadkiem Bizancjum.

Rzadko zdarza mi się zamieszczać niepochlebną recenzję przeczytanej książki, a zapewne jeszcze rzadziej - książki, której nie przeczytałam w całości. Tym razem zdecydowałam się na ten krok w celu ostrzeżenia potencjalnych nabywców A Brief History of the Middle East: nie kupujcie tej pozycji, to strata czasu poświęconego na lekturę oraz wydanych pieniędzy!

Aby nie pozostać gołosłowną, przyjrzyjmy się nieco temu dziełu autorstwa Christophera Catherwooda. Czym zasłużyło ono na tak mocne słowa? Książkę nabyłam w celu poszerzenia nieco swoich horyzontów, do tej pory dość mocno ograniczonych do historii Turcji, o dzieje terytoriów z nią sąsiadujących. Srodze się jednak zawiodłam - przedstawienie samych dziejów ludów zamieszkujących tereny tzw. Bliskiego Wschodu zajmuje autorowi stosunkowo niewielką część pracy. Większość przestrzeni zajmują rozmaite dywagacje na temat aktualnych problemów państw bliskowschodnich, powiązane, w często niejasny sposób, z ich przeszłością. Autor często wchodzi w polemikę ze znawcami problematyki tej części świata, jednakże nie wynikają z tego żadne ciekawe wnioski.