W połowie VI wieku p.n.e. mapa polityczna zachodniej Azji Mniejszej ulegała gwałtownym zmianom. Królestwo Lidii, rządzone przez legendarnego przez swoje bogactwa Krezusa, prowadziło ekspansywną politykę i na krótko wchłonęło Karię, wraz z Halikarnasem. Ten stan rzeczy nie trwał długo. Wkrótce Lidia, a wraz z nią Karia, uległa naporowi perskiego imperium Achemenidów.

Na długo przed tym, jak wzniesiono monumentalny Artemizjon w Efezie, to miejsce było już święte. Nie narodziło się nagle wraz z greckimi kolonistami — raczej przypominało palimpsest, na którym kolejne pokolenia dopisywały własne wyobrażenia boskości. Właśnie tu zaczyna się zagadka Artemidy Efeskiej: nie jako jednej bogini, lecz jako zjawiska religijnego, które przez wieki wchłaniało, przekształcało i łączyło różne tradycje.