Turcja w sandałach

Selçuk obfituje w miejsca ciekawe i warte zobaczenia. Największą okoliczną atrakcją są oczywiście ruiny miasta Efez, położone około 3 kilometrów od centrum miasta.

Przeczytaj więcej o starożytnym mieście Efez

Jeżeli już znajdziemy się w okolicach Efezu, warto odszukać położoną nieopodal ruin Jaskinię Siedmiu Śpiących (Yedi Uyuyanlar), nekropolię z czasów bizantyjskich, w której możemy obejrzeć kilkadziesiąt grobowców skalnych. Z jaskinią wiąże się pobudzająca wyobraźnię legenda o młodych, prześladowanych chrześcijanach z Efezu.

Podobno skryli się oni w jaskini, ale rzymscy żołnierze odnaleźli ich kryjówkę i zamurowali ich żywcem. Młodzieńcy zamiast umrzeć zapadli w trwający 200 lat sen. Po upływie dwóch wieków trzęsienie ziemi zburzyło mur, a jednocześnie obudziło śpiochów. Zgłodniali dwustuletni młodziani zeszli do miasta kupić chleb, ale okazało się, że monety, jakimi dysponowali, nie były już akceptowane jako oficjalna waluta. Zdumiony dziwnymi monetami piekarz odkrył prawdę i rozgłosił wieść o cudzie.

Od tego czasu jaskinia została ogłoszona miejscem świętym i ściągały do niej pielgrzymki. Obecnie raczej tłumów tam nie uświadczymy, a najprawdopodobniej będziemy jedynymi gośćmi. Dobrą wiadomością niech dla nas będzie darmowy wstęp do jaskini, a złą - zamknięta na głucho brama. Jednak dla zmotywowanego podróżnika nie powinno to stanowić zbyt trudnej przeszkody...

Po drodze do Efezu warto nieco zboczyć z trasy i zatrzymać się przy pozostałościach Artemizjonu - ogromnej świątyni poświęconej bogini Artemidzie. W starożytności uważano Artemizjon za jeden z siedmiu cudów świata, ale obecnie niewiele pozostało z okresu dawnej świetności tej budowli - zaledwie jedna kolumna. Aż trudno uwierzyć, że kiedyś była większa niż Partenon w Atenach. Kult bogini-matki, Artemidy nazywanej również Kybele, był głównym motorem rozwoju Efezu i przyciągał w te okolice tłumy pielgrzymów.

Świątynia została spalona w 356 roku p.n.e. przez żądnego sławy za wszelką cenę szewca, którego imię tutaj pominiemy, by nie przysparzać mu niezasłużonego rozgłosu. Budowla została następnie odbudowana w epoce hellenistycznej, by w końcu zostać całkowicie zburzona przez najazd plemienia Gotów.

Historia Artemizjonu złączona jest również z dziejami świętego Pawła Apostoła, który mieszkał przez pewien czas w Efezie. Podczas swojego pobytu popadł w konflikt z lokalnym złotnikiem. Poszło o sprzedawane odwiedzającym okolice srebrne modele świątyni, która to praktyka kłóciła się z naukami chrześcijańskimi. Święty Paweł o mało co nie został osądzony i zabity, gdyż chciwość wzięła przewagę nad prawością i przestrzeganiem nakazów nowej wiary. Wkrótce potem apostoł wyjechał z Efezu.

Dowiedz się więcej o wędrówkach świętego Pawła Apostoła.

Ironią losu można nazwać fakt, że w pobliżu ruin Artemizjonu ciągle można napotkać handlarzy pamiątkami, którzy oferują turystom rozmaite modele świątyni czy figurki, w tym cieszącą się ogromnym powodzeniem replikę Priapusa - starożytnego bożka płodności, cieszącego się ogromnym przyrodzeniem. Wstęp na teren Artemizjonu jest obecnie bezpłatny.

Ruiny Artemizjonu natomiast znalazły zastosowanie podczas budowy bazyliki świętego Jana w Selçuku, część kamieni wykorzystano nawet przy wznoszeniu kościoła Mądrości Bożej (Aya Sofia) w Konstantynopolu.

Bazylika świętego Jana Ewangelisty jest kolejnym punktem zwiedzania Selçuku.Zbudowano ją w VI wieku naszej ery na miejscu pochówku apostoła. Obecnie zachowało się jedynie kilka kolumn i fragment murów. Natomiast pobliska cytadela zbudowana przez Bizantyjczyków w tym samym czasie, przebudowana przez Seldżuków oraz odrestaurowana w czasach nowożytnych jest zachowana w niezłym stanie. Niestety ciągle prowadzone prace renowacyjne powodują, że obecnie nie jest udostępniana zwiedzającym.

Wracając do świętego Jana - apostoł przebywał w Efezie dwukrotnie: po raz pierwszy z Marią - matką Jezusa, którą obiecał się opiekować i która podobno zakończyła tu życie. Dom, w którym mieszkała (nazywany przez Turków Meryemana), znajdował się podobno na Wzgórzu Słowików (Bülbüldağı), położonym około 8 kilometrów od Efezu. Obecnie w tym miejscu znajduje się saktuarium, które odwiedzają zarówno wierni, jak i ciekawscy turyści. Jeżeli planujemy odwiedzić to miejsce, pamiętajmy o stosownym ubraniu. Niestety nie docierają tu dolmusze, więc trzeba liczyć się z wydatkiem na taksówkę lub z dłuższym i stromym podejściem pod górę.

Po raz drugi święty Jan zatrzymał się w Efezie pod koniec życia, aby właśnie tu spisać swoją Ewangelię. Podobno uczynił to na wzgórzu Ayasuluk, tym samym, na którym wznosi się bizantyjska cytadela.

Ciekawym pomnikiem architektury muzułmańskiej jest natomiast w Selçuku meczet İsa Bey, zbudowany w 1375 roku. Reprezentuje on sobą przejściowy okres architektury anatolijskiej - post-seldżuckiej, ale pre-osmańskiej. Meczet udostępniany jest zwiedzającym poza godzinami modlitw.

W centrum miasta można również zobaczyć kilka starych grobowców tureckich oraz pozostałości akweduktu.

Ukoronowaniem wizyty w Selçuku powinny być odwiedziny w Muzeum Efeskim, położonym w centrum miasta.

Przeczytaj więcej o Muzeum Efeskim w Selçuku