Edirne
Położenie
O mieście
Edirne (dawny Adrianopol) to największe miasto tureckie położone całkowicie w Europie. Założone przez rzymskiego cesarza Hadriana, pierwotnie nazywane było Hadrianopolis.
W 1363 roku miasto zdobyły wojska Turków Osmańskich, którzy uczynili je swoją stolicą i z której Osmanowie wyruszali na dalsze podboje w Azji i w Europie. Z Edirne Mehmet (zwany później Zdobywcą) rozpoczął zwycięską kampanię mającą na celu zdobycie Konstantynopola. Stolicą imperium osmańskiego było od 1416 do 1453 roku.
Saraçlar Caddesi - główna promenada miasta
Obecnie jest to całkiem przyjemne, niezbyt wielkie miasto, liczące sobie około 130 tysięcy mieszkańców. Pomimo licznych zabytków, w tym kilku klasy światowej, stosunkowo rzadko odwiedzają je turyści zza granicy, co pozwala mu zachować oryginalny, turecki charakter. Jednocześnie jest miastem przygranicznym, a jego mieszkańców charakteryzuje stosunkowo świeckie nastawienie do rzeczywistości. Wielką zaletą, z turystycznego punktu widzenia, jest mocno skoncentrowana lokalizacja najciekawszych miejsc w mieście w samym jego centrum.
Tradycyjne zapasy w oliwie uwiecznione na pomniku
Noclegi
W centrum miasta znajduje się sporo hoteli, z których większość usytuowała się przy ulicy Maarif Caddesi. Najciekawszym hotelem jest bez wątpienia Rüstempaşa Kervansaray, który mieści się we wnętrzu zbudowanego w XVI wieku karawanseraju.
Hotel Rüstempaşa Kervansaray
Dobrą opcją noclegową jest również hotel Açıkgöz przy ulicy Tüfekçiler Çarşısı. W 2011 roku nocleg w pokoju 4-osobowym kosztował 120 TL ze śniadaniem. Pokoje są czyste, funkcjonalnie urządzone, z czystymi łazienkami, wyposażone w lodówkę, telewizor oraz dostęp do bezprzewodowego internetu.
Restauracje
Przy głównym deptaku miasta, czyli Saraçlar Caddesi znajduje się sporo restauracji i lokant o zróżnicowanej ofercie. Osobiście polecamy Köfteci Osman, gdzie można skosztować smacznych köfte z sałatką i ayranem. Lokal oferuje również opcję na wynos - wówczas köfte podawane są w połowie bochenka chleba z dodatkiem bardzo pikantnego sosu.
Köfte z Köfteci Osman
Zakupy
W Edirne znajduje się kilka tradycyjnych krytych bazarów. Można tam zaopatrzyć się zarówno w owoce i warzywa oraz ubrania, jak i tradycyjne pamiątki z Edirne, w tym tzw. meyve sabunu, czyli kolorowe mydełka w kształcie rozmaitych owoców, aromatyzowane olejkiem różanym.
Mydełka różane z Selimiye Arastası
Najważniejsze bazary to: Ali Paşa przy Saraçlar Caddesi, zaprojektowany przez Mimara Sinana w 1569 roku, Bedesten w sąsiedztwie Eski Camii, który jest jeszcze starszy, gdyż powstał w 1418 roku oraz Selimiye Arastası mieszczący się pod meczetem Selimiye.
Poszukując bardziej nowoczesnych sklepów bez problemu odnajdziecie w centrum miasta dyskont spożywczo-przemysłowy Şok, oferujący podstawowe i bardzo tanie środki spożywcze i higieniczne.
Pakiet ramazanowy w dyskoncie Şok
Większość banków mieści się natomiast przy głównym placu Edirne czyli przy Hürriyet Meydanı.
Co warto zobaczyć
Najważniejszym zabytkiem Edirne jest kompleks meczetowy Selimiye. Najsłynniejszy architekt osmański zaprojektował go dla sułtana Selima II w latach 1569-1575. Meczet często uznawany jest za najwspanialsze dzieło Sinana, a pomnik samego architekta znajduje się w sąsiedztwie meczetu.
Meczet Selimiye
W uznaniu walorów architektonicznych budowla została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako najbardziej harmonijna kompozycja tzw. külliye, czyli grupy budynków zbudowanych wokół meczetu i wspólnie zarządzanych. Zaszczyt ten spotkał meczet Selimiye stosunkowo niedawno, w czerwcu 2011 roku.
Kopuła i minarety meczetu Selimiye
Kompleks składa się z samego meczetu, medresy, krytego bazaru Selimiye Arastası, wieży zegarowej, dziedzińców oraz biblioteki. Meczet Selimiye charakteryzuje przede wszystkim ogromna kopuła, o wymiarach bardzo zbliżonych do kopuły Hagia Sophia w Istanbule. Kolejną cechą charakterystyczną są cztery wysokie na 71 metrów, wysmukłe i żłobione minarety, z których każdy posiada trzy balkoniki. Jest to nawiązanie architektoniczne do innego meczetu w Edirne - Üç Şerefeli Cami. Niezwykle przestronne wnętrze meczetu Selimiye wyłożone jest kaflami z Izniku.
Wnętrze meczetu Selimiye
Jedno z wejść do meczetu prowadzi przez bazar, na którym sprzedawane są głównie pamiątki oraz wspomniane wyżej mydełka różane. Jeżeli z jakichś względów chcecie uniknąć dużej ilości schodów, warto poszukać innego wejścia.
Bazar Selimiye Arastası
Na terenie kompleksu, w jego południowym rogu, w medresie, mieści się Muzeum Założenia Selimiye (Selimiye Vakıf Müzesi). Ekspozycje przedstawiają między innymi prace restauracyjne przeprowadzone w meczecie, kafle z Izniku, elementy dekoracyjne, metalowe okucia, jak również odtworzoną scenę przedstawiającą lekcję w medresie.
Selimiye Vakıf Müzesi - scena lekcji
Przeczytaj więcej o Muzeum Założenia Selimiye w Edirne.
Piękno samego kompleksu meczetowego bywa jednak podczas zwiedzania nieco przyćmione przez bardzo nachalnych sprzedawców rozmaitych pamiątek oraz używanych plastikowych toreb na obuwie, które mają być rzekomo przydatne podczas zwiedzania meczetu. Nie dajcie się im nabrać - buty można zostawić w przeznaczonym do tego miejscu przed meczetem lub zabrać ze sobą we własnej reklamówce/plecaku.
Dziedziniec meczetu Selimiye
Przeczytaj więcej o meczecie Selimiye w Edirne.
Drugim ważnym meczetem w Edirne jest Üç Şerefeli Cami czyli meczet z trzema balkonami. Nazwa ta pochodzi od jednego z minaretów ozdobionych owymi balkonikami. Meczet ten, zbudowany w latach 1437-1447 jest starszy od Selimiye i z kilku powodów równie godny uwagi.
Dziedziniec Üç Şerefeli Cami
Po pierwsze reprezentuje styl architektoniczny będący formą przejściową pomiędzy typowo seldżuckimi meczetami występującymi w Konyi czy też w Bursie a stylem osmańskim, który w pełni rozwinął się w Istanbule.
Üç Şerefeli Cami
Po drugie, jego zwiedzanie jest znacznie przyjemniejsze, gdyż jest on prawie zupełnie pozbawiony turystów, którzy po przybyciu do Edirne zmierzają wprost do słynniejszego Selimiye. Zamiast naganiaczy i tłumów zwiedzających można tu zobaczyć dzieci biegające po meczecie i rozmodlonych mężczyzn, a obie te grupy egzystują w doskonałej harmonii, zupełnie sobie nie przeszkadzając.
Wnętrze Üç Şerefeli Cami
Przeczytaj więcej o Meczecie Üç Şerefeli w Edirne.
Trzeci ciekawy meczet to Eski Cami czyli Stary Meczet. Jak sama nazwa wskazuje, jest on starszy od wymienionych poprzednio, gdyż został wzniesiony w latach 1403-1414. Najbardziej rzucającym się w oczy elementem zdobienia tego meczetu są ogromne wykaligrafowane inskrypcje na ścianach zewnętrzynych.
Eski Cami nocą
Przeczytaj więcej o Stary Meczecie w Edirne.
W Edirne zabytkowych meczetów jest oczywiście, jak na byłą stolicę osmańską przystało, znacznie więcej. Naszą uwagę przyciągnął, z pozoru skromy budynek, stojący w sąsiedztwie meczetu Selimiye. Okazał się był pochodzącym z XVI wieku meczetem Hıdır Ağa, nazywanym czasami 'małym Selimiye'. Zachęcamy odwiedzających Edirne do dalszych poszukiwać takich perełek architektury sakralnej z czasów osmańskich.
Meczet Hıdır Ağa
Na meczetach nie kończą się atrakcje kulturalno-historyczne Edirne. Pod odwiedzinach w meczecie Selimiye warto zajrzeć do znajdującego się po sąsiedzku Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego, którego najciekawszym eksponatem jest dolmen czyli rodzaj prehistorycznego megalitycznego grobowca stojący w ogrodzie muzeum. Oprócz niego w swoich zbiorach muzeum posiada, w sekcji archeologicznej znaleziska z pobliskiej Wieży Macedońskiej (Makedonya Kulesi), a w sekcji etnograficznej - sceny przedstawiające tradycyjne stroje z czasów osmańskich oraz wnętrza domostw.
Dolmen z Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Edirne
Przeczytaj więcej o Muzeum Archeologicznym i Etnograficznym w Edirne.
Naprzeciwko muzeum znajduje się wystawa grobowców osmańskich, i chociaż nie jest to prawdziwe cmentarzysko, warto obejrzeć ich typowe wzory i dekoracje.
Wystawa grobowców osmańskich
Sama Wieża Macedońska, stojąca w pobliżu Üç Şerefeli Cami, jest częścią fortyfikacji miejskich z czasów rzymskich. Niestety znajduje się w dość opłakanym stanie i w czasie naszej wizyty nie była udostępniana zwiedzającym.
Wieża Macedońska
Obok owej wieży położona jest najważniejsza zabytkowa łaźnia w Edirne - Sokollu Mehmet Hamam, zaprojektowana również przez Sinana dla wielkiego wezyra Sokollu i nadal przyjmująca klientów poszukujących odświeżenia i oczyszczenia.
Sokollu Mehmet Hamam
Sercem Edirne jest obszar starego miasta czyli tzw. Kaleiçi, którego granice wyznaczają ulice Saraçlar Caddesi oraz Talat Paşa Caddesi. To wąski labirynt uliczek na planie siatki, w którym można odnaleźć wiele perełek architektury osmańskiej. Część budynków została pięknie odrestaurowana, ale części grozi niestety zawalenie.
Domy osmańskie w dzielnicy Kaleiçi
W tej plątaninie warto odszukać Wielką Synagogę (Büyük Sinagog) z początków XX wieku. Obecnie znajduje się w opłakanym stanie, ale prowadzone są prace renowacyjne, więc może już wkrótce wróci do stanu swojej największej świetności.
Wielka Synagoga w Edirne
Edirne to również centrum bardzo tureckiego sportu - zapasów w oliwie. Mistrzostwa w tej dyscyplinie odbywają się zazwyczaj na przełomie czerwca i lipca. Jeżeli odwiedzicie miasto w innym terminie, to mimo wszystko warto zajrzeć do Kırkpınar Evi, gdzie za darmo można zobaczyć ekspozycję dotyczącą tego sportu, zdjęcia mistrzów, ich tradycyjne ubiory oraz odznaczenia. Życzliwy zarządca chętnie oprowadza po domu i częstuje gości herbatą w przylegającym ogrodzie.
Zdjęcie zapaśników z Kırkpınar Evi
Przeczytaj więcej o Muzeum Kırkpınar w Edirne.
Jak dotrzeć?
Autokarem z większości miast tureckich. Najczęstsze połączenia są z Istanbulem (czas jazdy 2,5 godziny) oraz z Çanakkale (4 godziny).
Pociągiem z Istanbulu, jak również z Sofii (Bulgaria) i Bukaresztu (Rumunia).
T


