Aya Sofia w Istanbule
Aya Sofia, nazywana również Kościołem Mądrości Bożej, to jedna z najwspanialszych budowli wzniesionych przez człowieka. Obecnie w wybudowanym w VI w. gmachu mieści się muzeum, ale w trakcie swojej historii Aya Sofia służyła dwóm religiom najpierw jako bazylika a potem jako meczet.
Położenie
Aya Sofia leży w najstarszej części Istanbulu na cyplu Sarayburnu oddzielającym od siebie wody Morza Marmara, Bosforu oraz Złotego Rogu. Obecnie stojący budynek jest trzecim z kolei kościołem usytuowanym w tym miejscu - dwa poprzednie uległy zniszczeniu podczas zamieszek wybuchających co jakiś czas w Konstantynopolu. Od strony północnej Aya Sofia graniczy z pałacem Topkapı i przylegającym do niego parkiem Gülhane. Na południe od Aya Sofia znajdują się Hipodrom oraz Błękitny Meczet. Nieopodal wejścia do Aya Sofia znajduje się także wejście do Cystern Yerabatan.
Historia
Aya Sofia została zbudowana w szóstym wieku naszej ery na rozkaz cesarza Justyniana. Miała stanowić symbol wysiłków cesarza w kierunku odbudowy Cesarstwa Rzymskiego, tym razem ze stolicą w Konstantynopolu. Budowa gmachu została rozpoczęta 23 lutego 532 roku, a ukończono ją w 537 roku - trwała zaledwie 5 lat, 10 miesięcy i 10 dni. Cesarz Justynian wyznaczył do nadzorowania budowy fizyka Izydora z Miletu oraz matematyka Antemiusza z Tralles. Przez tysiąc lat Aya Sofia była najwspanialszą świątynią świata chrześcijańskiego.
Budowa świątyni została dokładnie opisana przez Prokopiusza z Cezarei, jednego z najsłynniejszych historyków bizantyńskich, w pierwszym rozdziale jego dziele "O Budowlach" (gr. Περι Κτισματων).
Świątynia została ogołocona w trakcie czwartej krucjaty, kiedy to krzyżowcy złupili Konstantynopol. W latach okupacji Konstantynopola przez łacinników (1204-1261) Aya Sofia przekształcona została w katedrę rzymskokatolicką.
Po zdobyciu Konstantynopola przez Mehmeta II Zdobywcę 29 maja 1453 roku, Aya Sofia została przekształcona w meczet. Dobudowano wówczas pierwszy minaret, ufundowany przez Mehmeta II. Kolejne minarety zostały dodane przez jego następców.
W 1935 roku Atatürk nadał jej status muzeum, którym jest do dzisiaj. W ostatnich latach trwają prace renowacyjne, mające przywrócić tej budowli jej dawną świetność.
Architektura
Aya Sofia jest jednym z najwspanialszych przykładów architektury bizantyńskiej. Niestety w trakcie swojej długiej historii nie oszczędzono jej przeróbek, co powoduje, że dzisiaj budowla sprawia wrażenie amalgamatu wielu stylów. Tradycja muzułmańska i chrześcijańska mieszają się tu tak nierozłącznie, że trudno sobie wyobrazić jak oryginalnie wyglądał budynek.
Zwiedzanie
Muzeum Aya Sofia jest otwarte dla zwiedzających we wszystkie dni tygodnia z wyjątkiem poniedziałków w godzinach od 10 do 17. Jeżeli chcemy uniknąć długiej kolejki przed kasą to najlepiej zjawić się przy wejściu 15 minut przed otwarciem. Niestety Aya Sofia jest obowiązkowym punktem wszystkich wycieczek odwiedzających Istanbul, więc nie unikniemy tłumu turystów w środku.
Zwiedzanie nie powinno nam zająć więcej niż 2 godziny. Najwięcej informacji o Aya Sofia znajduje się na plakatach zawieszonych w holu za głównym wejściem, warto więc zapoznać się z ich treścią.
W sezonie 2008 normalny bilet wstępu kosztował 20 YTL.
Obejrzyj galerię zdjęć z Aya Sofia.
